قبل از ماموگرافی به چه نکاتی باید توجه کرد؟

ماموگرافی یکی از مهم‌ترین و مؤثرترین روش‌ها برای تشخیص زودهنگام سرطان پستان و بررسی تغییرات غیرطبیعی در بافت سینه است. به همین دلیل رعایت اصول آمادگی قبل از ماموگرافی نقش مهمی در افزایش دقت تصاویر، کاهش خطای تشخیصی و راحتی بیشتر فرد دارد. ماموگرافی نوعی تصویربرداری با اشعه ایکس با دوز پایین است که می‌تواند توده‌ها و رسوبات کلسیم (کلسیفیکاسیون‌ها) و تغییرات بافت پستان را حتی پیش از بروز علائم بالینی نشان دهد. آمادگی قبل از ماموگرافی اهمیت زیادی دارد، چون مستقیماً روی دقت نتیجه، راحتی فرد و تشخیص زودهنگام بیماری‌ها تأثیر می‌گذارد. در واقع حتی جزئیات ساده‌ای که قبل از انجام این تصویربرداری رعایت می‌شوند می‌توانند تفاوت زیادی در نتیجه نهایی ایجاد کنند. مهم‌ترین دلایل اهمیت آن عبارت‌اند از:
افزایش دقت تصاویر: آمادگی درست باعث می‌شود بافت پستان شفاف‌تر دیده شود و ضایعات کوچک یا اولیه بهتر تشخیص داده شوند.
جلوگیری از تشخیص نادرست: موادی مانند مام یا دئودورانت می‌توانند در تصویر شبیه رسوبات کلسیم دیده شوند و باعث نتایج اشتباه شوند.
کاهش نیاز به تکرار ماموگرافی: اگر تصاویر کیفیت کافی نداشته باشند، انجام دوباره ماموگرافی لازم می‌شود که با آمادگی صحیح قابل جلوگیری است.
کاهش درد و ناراحتی حین انجام: انتخاب زمان مناسب و کاهش حساسیت سینه‌ها، فشار ماموگرافی را قابل‌تحمل‌تر می‌کند.
کمک به تشخیص دقیق‌تر پزشک: اطلاع از سابقه بیماری، جراحی یا مصرف داروهای هورمونی به تفسیر درست تصاویر کمک زیادی می‌کند.
کاهش اضطراب و استرس فرد: آگاهی از مراحل و آمادگی‌ها باعث آرامش روانی و همکاری بهتر هنگام انجام ماموگرافی می‌شود.
افزایش احتمال تشخیص زودهنگام بیماری‌ها: آمادگی مناسب نقش مهمی در تشخیص به‌موقع سرطان پستان و افزایش شانس درمان موفق دارد.
اگر به‌دنبال انجام ماموگرافی در شرق تهران هستید، انتخاب مرکز مجهز و دارای کادر مجرب نقش مهمی در دقت نتایج و کاهش استرس شما دارد. استفاده از دستگاه‌های تصویربرداری به‌روز، رعایت کامل اصول بهداشتی و حضور متخصصان باتجربه می‌تواند تجربه‌ای مطمئن و آرام را برای شما فراهم کند. انجام ماموگرافی در محیطی استاندارد، به‌خصوص برای افرادی که اولین بار این بررسی را انجام می‌دهند، اهمیت بیشتری دارد و باعث می‌شود نتیجه نهایی با دقت بالاتری تفسیر شود.
اگر به‌دنبال انجام ماموگرافی در شرق تهران هستید انتخاب مرکز مجهز و دارای کادر مجرب نقش مهمی در دقت نتایج و کاهش استرس شما دارد. استفاده از دستگاه‌های تصویربرداری به‌روز، رعایت کامل اصول بهداشتی و حضور متخصصان باتجربه می‌تواند تجربه‌ای مطمئن و آرام را برای شما فراهم کند. انجام ماموگرافی در محیطی استاندارد به‌خصوص برای افرادی که اولین بار این بررسی تصویربرداری را انجام می‌دهند اهمیت بیشتری دارد و باعث می‌شود نتیجه نهایی با دقت بالاتری تفسیر شود.

انتخاب زمان مناسب یکی از مهم‌ترین بخش‌های آمادگی قبل از ماموگرافی محسوب می‌شود و تأثیر مستقیمی بر میزان درد و کیفیت تصاویر دارد.
۵ تا ۱۰ روز بعد از شروع قاعدگی: این بازه بهترین زمان برای انجام ماموگرافی است چون سینه‌ها کمترین تورم و حساسیت را دارند و بافت پستان نرم‌تر است. در این شرایط تصاویر واضح‌تر بوده و درد حین انجام کمتر می‌شود.
قبل از تخمک‌گذاری: در نیمه اول سیکل قاعدگی به‌دلیل پایین‌تر بودن سطح هورمون‌ها، تراکم بافت پستان کمتر است و تشخیص تغییرات غیرطبیعی آسان‌تر انجام می‌شود.
پرهیز از روزهای نزدیک به قاعدگی: چند روز قبل از پریود سینه‌ها معمولاً متورم و دردناک هستند و این موضوع می‌تواند باعث ناراحتی بیشتر و کاهش دقت تصاویر شود.
در خانم‌های یائسه: اگر قاعدگی ندارید می‌توانید ماموگرافی را در هر زمان از ماه انجام دهید چون تغییرات هورمونی ماهانه وجود ندارد.
در دوران شیردهی: بهتر است ماموگرافی بعد از پایان شیردهی انجام شود. اما اگر ضروری باشد توصیه می‌شود قبل از مامو سینه‌ها کاملاً تخلیه شوند تا کیفیت تصاویر بهتر شود.
در شرایط اورژانسی یا مشکوک: اگر پزشک به وجود توده و ترشح غیرطبیعی یا علائم هشداردهنده مشکوک باشد، ماموگرافی نباید به تعویق بیفتد و در هر زمان لازم انجام می‌شود.

نکات مهم بهداشتی قبل از ماموگرافی شامل موارد زیر است:
در روز ماموگرافی از مام و دئودورانت و عطر و کرم و پودر تالک در ناحیه سینه و زیر بغل استفاده نکنید.
پوست سینه و زیر بغل تمیز و خشک باشد. بهتر است همان روز دوش بگیرید.
زیورآلات فلزی ناحیه گردن و سینه را قبل از مامو خارج کنید.
از پماد، چسب یا پانسمان روی سینه استفاده نکنید و در صورت وجود زخم یا التهاب، تکنسین را مطلع سازید.
در صورت تعریق فقط با دستمال تمیز پوست را خشک کنید و از مواد عطری استفاده نکنید.
بهتر است قبل از خروج از منزل دوش بگیرید و از هیچ فرآورده‌ای در ناحیه سینه و زیر بغل استفاده نکنید.

انتخاب لباس مناسب کار را ساده‌تر می‌کند:
لباس دو تکه بپوشید: بلوز یا مانتو با شلوار یا دامن انتخاب بهتری است تا فقط لباس بالاتنه را درآورید.
لباس راحت و گشاد انتخاب کنید: لباس‌های آزاد باعث راحتی بیشتر قبل و بعد از تصویربرداری می‌شوند.
از پوشیدن لباس یک‌سره خودداری کنید: لباس‌های یک‌تکه روند آماده‌سازی را سخت‌تر می‌کنند.
زیورآلات فلزی نپوشید: گردنبند و سینه‌ریز یا زیورآلات فلزی ناحیه سینه را قبل از انجام ماموگرافی خارج کنید.
سوتین ساده و بدون فنر بپوشید: در بسیاری از مراکز لازم است سوتین را هم درآورید، اما ساده بودن آن کار را راحت‌تر می‌کند.

قبل از انجام ماموگرافی لازم است اطلاعات زیر را به‌طور کامل و شفاف در اختیار پزشک یا تکنسین قرار دهید، چون این موارد نقش مهمی در دقت تصویربرداری و تفسیر صحیح نتیجه دارند:
باردار بودن یا احتمال بارداری
سابقه سرطان پستان در خود یا خانواده
جراحی پستان، پروتز سینه یا بیوپسی قبلی
درد، ترشح نوک پستان یا توده قابل لمس
مصرف داروهای هورمونی (قرص ضدبارداری یا هورمون‌درمانی)
ماموگرافی‌ها یا تصویربرداری‌های قبلی
ارائه اطلاعات کامل به پزشک یا تکنسین از تشخیص اشتباه جلوگیری کرده و باعث می‌شود ماموگرافی دقیق‌تر و ایمن‌تر و قابل اعتمادتر انجام شود.

برای کاهش درد احتمالی رعایت موارد زیر توصیه می‌شود:
انجام ماموگرافی در ۵ تا ۱۰ روز بعد از شروع قاعدگی درد را کمتر می‌کند.
از کافئین (قهوه، چای پررنگ) ۱–۲ روز قبل اجتناب کنید.
قبل از شروع مامو وجود درد یا حساسیت سینه را به تکنسین اطلاع دهید.
تنفس آرام، شُل نگه داشتن بدن و همکاری درست حین فشرده‌سازی به کاهش ناراحتی کمک می‌کند.
در صورت درد زیاد می‌توان با نظر پزشک از مسکن ساده قبل از انجام استفاده کرد.
معمولاً ناراحتی کوتاه‌مدت و چند ثانیه‌ای است و سریع برطرف می‌شود.

ماموگرافی در دوران بارداری

به‌طور معمول انجام ماموگرافی در بارداری توصیه نمی‌شود، چون از اشعه ایکس استفاده می‌کند. با این حال اگر به دلایل تشخیصی مهم (مانند وجود توده مشکوک) لازم باشد ماموگرافی با رعایت کامل اصول ایمنی و استفاده از محافظ سربی روی شکم قابل انجام است. میزان اشعه در ماموگرافی بسیار کم است و در صورت ضرورت خطر قابل‌توجهی برای جنین ایجاد نمی‌کند. در بسیاری از موارد ابتدا سونوگرافی به‌عنوان روش ایمن‌تر انتخاب می‌شود.

ماموگرافی در دوران شیردهی

انجام ماموگرافی در دوران شیردهی ممنوعیتی ندارد و برای نوزاد خطری ایجاد نمی‌کند. تنها به دلیل پر بودن بافت سینه از شیر ممکن است تراکم بافت افزایش یابد و تفسیر تصویر کمی دشوارتر شود. توصیه می‌شود قبل از انجام ماموگرافی به نوزاد شیر بدهید یا شیر را بدوشید تا دقت تصویر بهتر شود. نیازی به قطع شیردهی بعد از ماموگرافی نیست.

آمادگی روانی به اندازه آمادگی جسمی قبل از ماموگرافی اهمیت دارد و می‌تواند اضطراب، درد و تنش حین انجام آزمایش را کاهش دهد. بسیاری از افراد به‌دلیل ترس از نتیجه یا ناآگاهی از مراحل انجام دچار استرس می‌شوند که این موضوع کاملاً طبیعی است. برای آمادگی روانی بهتر:
آگاهی از روند ماموگرافی باعث کاهش نگرانی می‌شود. بدانید که این آزمایش کوتاه و معمولاً چند دقیقه بیشتر طول نمی‌کشد.
به خود یادآوری کنید که ماموگرافی ابزاری برای تشخیص زودهنگام و حفظ سلامت است نه به‌معنای وجود بیماری.
قبل از شروع اضطراب یا ترس خود را با تکنسین مطرح کنید. برخورد آرام و توضیحات او کمک‌کننده است.
استفاده از تنفس عمیق، آرام‌سازی عضلات و تمرکز ذهن به کاهش تنش کمک می‌کند.
همراه داشتن یک فرد مورد اعتماد (در صورت امکان) می‌تواند احساس آرامش بیشتری ایجاد کند.

ماموگرافی یک ابزار حیاتی برای تشخیص زودهنگام سرطان پستان است اما دقت و کارایی آن به‌شدت به آمادگی‌های قبل از انجام بستگی دارد. رعایت نکاتی مانند انتخاب زمان مناسب (۵ تا ۱۰ روز پس از قاعدگی)، پرهیز از استفاده از مواد آرایشی و عطری در ناحیه سینه، پوشیدن لباس مناسب و ارائه اطلاعات کامل پزشکی به تکنسین، همگی می‌توانند از نیاز به تکرار آزمایش جلوگیری کرده و نتایج را قابل‌اعتمادتر کنند. همچنین آمادگی روانی و کاهش اضطراب با آگاهی از فرآیند نقش مهمی در تجربه راحت‌تر این غربالگری دارد. در نهایت ماموگرافی روشی ایمن است که حتی در دوران بارداری و شیردهی با رعایت احتیاط‌های لازم قابل انجام بوده و هدف نهایی آن حفظ سلامت و تشخیص به‌موقع است.
ماموگرافی گامی هوشمندانه برای مراقبت از خود است. با آمادگی درست نه‌تنها دقت تشخیص را بالا می‌برید بلکه آرامش خاطر را به زندگی‌تان بازمی‌گردانید. در کلینیک دکتر راضیه حیدری ما همراه شما هستیم تا این مسیر را با دانش و دقت و حساسیت کامل طی کنید چون سلامت شما اولویت همیشگی ماست. برای رزرو نوبت می توانید از طریق دکمه دریافت نوبت یا شماره تماس مرکز 02133300908 اقدام نمایید.

منابع
nationalbreastcancer.org
allcarefamilymed.com